در بسیاری از معاملات اراضی کشاورزی، علاوه بر زمین، پروانه بهرهبرداری چاه آب نیز از مهمترین ارزشهای اقتصادی ملک محسوب میشود. این پرسش مطرح است که اگر یکی از شرکای مشاع، سهم خود از زمین را به شخص ثالث بفروشد و شریک دیگر حق شفعه را اعمال کند، آیا پروانه بهرهبرداری چاه آب نیز به شفیع منتقل میشود؟
پاسخ مثبت است. مطابق ماده ۲۷ قانون توزیع عادلانه آب، پروانه مصرف آب مختص زمینی است که برای آن صادر شده است و بر اساس ماده ۲۸ همان قانون، انتقال پروانه به دیگری اصولاً فقط به تبع انتقال زمین و برای همان مصرف امکانپذیر است. بنابراین، قانونگذار پروانه بهرهبرداری را حقی مستقل از زمین ندانسته، بلکه آن را از حقوق و امتیازات وابسته به ملک محسوب کرده است.
از این رو، هرگاه شرایط مقرر در ماده ۸۰۸ قانون مدنی فراهم باشد؛ یعنی زمین غیرمنقول، قابل تقسیم، بین دو شریک مشاع باشد و یکی از شرکا سهم خود را از طریق عقد بیع به شخص ثالث منتقل کند، شریک دیگر میتواند با اعمال حق شفعه، جانشین خریدار شود. در این حالت، انتقال تنها محدود به عرصه زمین نیست، بلکه کلیه حقوق و امتیازاتی که قانوناً تابع زمین هستند، از جمله پروانه بهرهبرداری چاه آب نیز به تبع مالکیت زمین به شفیع منتقل میشود.
البته باید توجه داشت که انتقال مالکیت زمین بر اثر اعمال حق شفعه، با انتقال اداری پروانه متفاوت است. تغییر نام دارنده پروانه در سوابق وزارت نیرو یا شرکت آب منطقهای، مستلزم رعایت تشریفات و مقررات مقرر در قانون توزیع عادلانه آب است؛ اما این تشریفات، تأثیری در اصل انتقال حق تبعی ناشی از اعمال حق شفعه ندارد.
بنابراین، در دعاوی حق شفعه مربوط به اراضی دارای چاه آب، پروانه بهرهبرداری را باید از توابع و حقوق وابسته به زمین دانست و با انتقال مالکیت زمین، این حق نیز به تبع آن به شفیع منتقل خواهد شد.
حق شفعه در انتقال زمین دارای پروانه بهرهبرداری چاه آب
برای مشاوره حقوقی تخصصی در این زمینه، همین حالا نوبت آنلاین رزرو کنید.
پرداخت و ثبت نوبت مشاوره