شماره پرونده 1405-76-27
تاریخ نظریه 1405/06/07
استعلام
در دعوای اعلام بطلان بیع به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع، مالک اصلی طرح دعوا قرار نگرفته و دلیلی بر رد معامله از سوی مالک ادعایی وجود ندارد، آیا در چنین فرضی و نیز در موارد دیگر که مالک حقیقی قابل شناسایی نیست، دعوا قابل استماع است و یا آنکه خواهان وفق ماده 252 قانون مدنی حق بر هم زدن معامله فضولی را دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
در فرض سؤال که دعوای بطلان بیع به جهت مستحق‌للغیر بودن مبیع مطرح شده است؛ بدون آنکه مالک اصلی طرف دعوا قرار گیرد و دلیلی بر رد معامله از سوی مالک ادعایی وجود ندارد و یا اصولاً مالک شناسایی نشده است؛ دعوا به کیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد؛ زیرا، اجازه یا رد معامله فضولی در اختیار اصیل و یا قائم‌مقام وی است و تا زمانی که رد معامله وفق ماده 251 قانون مدنی احراز نشود، اصل بر عدم رد معامله است و حداکثر آنکه طرف معامله می‌تواند در اجرای ذیل ماده 252 همین قانون به سبب تأخیر در اجازه یا رد، معامله را فسخ کند.
